اماكن توريستي ايران و شهرهاي توريستي
اماكن توريستي ايران و شهرهاي توريستي

بجنورد

جغرافياي طبيعي

شهر بجنورد مركز استان خراسان شمالي با ۳۶ كيلومتر مربع مساحت، در شمال شرق ايران در طول جغرافيايي ۵۷ درجه و ۲۰ دقيقه و عرض جغرافيايي ۳۷ درجه و ۲۸ دقيقه در جنوب رشته‌كوه كپه‌داغ و شرق رشته‌كوه آلاداغ و شمال رشته‌كوه البرز واقع شده است.[۱۳] ارتفاع بجنورد از سطح دريا ۱۰۷۰ متر و فاصله آن تا تهران ۸۲۱ كيلومتر مي‌باشد.
سراسرنمايي از پارك آفرينش
اقليم

آب و هواي بجنورد بطور كلي معتدل كوهستاني مي‌باشد از اين‌رو تابستان‌هاي بجنورد آب و هواي نسبتاً ملايم و زمستان‌هايش سردزمستاني مي‌باشد.[۱۴][۱۵]
[نهفتن]Weather-rain-thunderstorm.svgآب و هواي بجنوردNuvola apps kweather.svg
    ژانويه     فوريه     مارس     آوريل     مـــــه     ژوئـن     ژوئيـه     اوت     سپتامبر     اكتبـر     نوامبر     دسامبر     سـال
گرم‌ترين
C°     ۶٫۳     ۷٫۶     ۱۲٫۵     ۱۹٫۹     ۲۴٫۳     ۲۹٫۶     ۳۲٫۴     ۳۱٫۸     ۲۸٫۲     ۲۱٫۲     ۱۴٫۳     ۸٫۷     ۱۹٫۷۳


سردترين
C°     −۳٫۴     ۲٫۸     ۱٫۱     ۶٫۷     ۱۰٫۷     ۱۵٫۱     ۱۷٫۸     ۱۶٫۶     ۱۲٫۵     ۶٫۷     ۲٫۴     −۱٫۳     ۷٫۳۱
بارش
mm     ۲۷٫۶     ۳۰٫۷     ۴۲٫۴     ۳۸٫۵     ۳۴٫۶     ۸٫۷     ۱۰٫۱     ۶٫۰     ۸٫۴     ۱۴٫۱     ۲۶٫۳     ۲۵٫۰     ۲۷۲٫۴


منبع: سايت ورلد ويدر[۱۶] مي ۲۰۱۳
مردم
عبدالحسين تيمورتاش نخستين وزير دربار رضا شاه پهلوي و از اهالي بجنورد

مردمان فارس، كرمانج، ترك، تركمن و تات ساكنان بجنورد را تشكيل مي‌دهند.[۴] اما اكثريت مردمان اين شهر را كردهاي كرمانج تشكيل مي‌دهند و زبان آنها كردي كرمانجي (باديناني) است.[۱۷][۱۸] فارس‌هاي بومي (تات‌ها) مردمان بومي بجنورد و خراسان شمالي هستند.[۱۹] آن‌ها در بافت مياني شهر بجنورد و محلات جنوب شهر بجنورد (خيابان شهيد چمران، ۱۷ شهريور و به‌ويژه بولوار مدرس و برخي كوچه‌هاي خيابان شهيد بهشتي) حضور پررنگي دارند.[۱۹] گويش تاتي زبان فارسي در خراسان شمالي امروزه تأثير بسياري از فارسي معيار گرفته و در حال فراموشي است و جاي خود را به فارسي معيار مي‌دهد؛[۱۹]
جمعيت

بر پايه سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال ۱۳۹۰ جمعيت اين شهر ۱۹۹٬۷۹۱ نفر (در ۵۶٬۷۶۱ خانوار) بوده است.[۲۰]
جمعيت تاريخي
سال     جمعيت      %±
۱۳۴۵     ۳۱٬۲۴۸     —
۱۳۵۵     ۴۷٬۷۱۹     ۵۲٫۷ ٪
۱۳۶۵     ۹۳٬۳۹۲     ۹۵٫۷ ٪
۱۳۷۰     ۱۱۲٬۴۲۶     ۲۰٫۴ ٪
۱۳۷۵     ۱۳۴٬۸۳۵     ۱۹٫۹ ٪
۱۳۸۵     ۱۷۲٬۷۷۲     ۲۸٫۱ ٪
۱۳۹۰     ۱۹۹٬۷۹۱     ۱۵٫۶ ٪
مشاهير بجنورد

برخي از مشاهير برجسته بجنورد عبارتند از:

    يارمحمدخان سهام‌الدوله
    عبدالحسين تيمورتاش
    ايران تيمورتاش
    محمدحسن نظافتي
    آيت الله سيدباقر عسكري
    ميرزا حسن موسوي بجنوردي
    اردوان روزبه
    نيما جاويدي
    غلامحسين زرگري‌نژاد
    دولت‌محمد آزادي
    علي آبچوري
    حسين ببي
    محمدعلي قوچاني
    منوچهر اوليايي
    يحيي علوي فرد
    اسماعيل گرامي مقدم
    مصطفي تبريزي
    احسان پهلوان
    شهره سلطاني
    حكمت اله شيردل

جاي‌هاي ديدني
عمارت مفخم
نوشتار اصلي: عمارت سردار مفخم
عمارت سردار مفخم

عمارت مفخم يكي از بناهاي تاريخي دوره قاجار در بجنورد است كه در اوايل دههٔ ۱۳۰۰ هجري‌قمري به دستور يارمحمدخان شادلو، به عنوان محل سكونت وي و خانوادهاش ساخته شده است. اين عمارت ۳۴ اتاق با دو تالار بزرگ دارد. نماي اصلي ساختمان در سمت جنوب است كه سراسر آن به با انواع كاشيكاري معرق، معقلي، هفت رنگ و با طرحها و نقوش انساني، حيواني، اسليمي، ختايي و هندسي زينت يافته است. مصالح بكار رفته در بنا آجر با ملات گچ است و هر طبقه ساختمان داراي دو ايوان شمالي و جنوبي مي‌باشد، سرتاسر بنا با كاشي‌هاي خشتي و هفت رنگ زيبا در اندازه و شكل‌هاي مختلف به رنگهاي فيروزه‌اي، زرد، صورتي، بنفش، سفيد، سبز، سرخ و سياه كاشي كاري شده و هر ستون با طرح و نقش خاص خود زينت داده شده است. نماي بيروني ساختمان تصاويري از دو فرشته بالدار، چهره‌هاي انساني، نقاشي از گل و گياه و پرنده، طبيعت و طرحهاي هندسي سده ۱۳ را به تماشا مي‌گذارد. اين بناي تاريخي با شماره ۹۵۲ در فهرست آثار تاريخي به ثبت رسيده است. بناي عمارت مفخم پس از مرمت و احيا به موزه بزرگ باستان‌شناسي و مردم شناسي استان تبديل شده است.[۲۱]
عمارت آينه‌خانه مفخم
عمارت تاريخي و آيينه‌خانه سردار مفخم بجنورد
نوشتار اصلي: عمارت آينه‌خانه مفخم

بناي آيينه‌خانه يكي از آثار تاريخي مربوطه دوره قاجار بجنورد است. در دوره قاجار بناي آيينه‌خانه همراه با بناهاي ديگري از جمله عمارت مفخم، كلاه‌فرنگي، حوضخانه و سردر، در باغ بزرگي قرار داشته و مجموعه دارالحكومه‌ي مفخم را تشكيل مي‌داده است. اين بنا در انتهاي خيابان شريعتي شمالي در شهر بجنورد قرار دارد و ۴ مناره در طرفين ورودي اصلي قرار دارد كه روي ۲ مناره كلمه محمد ۱۲ بار به شيوه كاشيكاري معقلي نوشته شده است همچنين در طبقه دوم، اتاق آيينه كاري شده‌اي وجود دارد كه بنا، نام خود را از آن گرفته است.[۲۲] اين بنا در دهه ۱۳۰۰ هجري، همزمان با دوره حكومت ناصرالدين شاه به دستور يارمحمد خان شادلو، معروف به سردار مفخم ساخته شده و به عنوان فضاي اداري و ديواني، براي انجام ديدارهاي رسمي سردار مفخم با رجال سياسي عهد قاجار و نيز انجام مراسم تشريفات نظامي و رايزني در باب مسائل سياسي و اجتماعي با سران ايل شادلو و ديگر رجال سياسي دوره قاجار مورد استفاده قرار مي‌گرفته است. گفته مي‌شود طراحي نقشه ساختماني آيينه‌خانه به دست ميرزا مهدي خانشقاقي (ممتحن‌الدوله) اولين مهندس معمار ايراني كه از دانشكده معماري پاريس فارغ‌التحصيل شده بود، انجام شده است.[۲۱] ساختمان آيينه‌خانه همزمان با عصر ناصري در داخل باغ بزرگي به نام دلگشا ساخته شد. پلان اين بنا مستطيل شكل بوده و در دو طبقه[۲۳] به ابعاد تقريبي ۱۱×۱۸ متر و به ارتفاع حدود ۱۰ متر ساخته شده كه در مجموع ۹ اتاق دارد. يكي از اتاقهاي طبقه فوقاني تالاري است به ابعاد ۸×۳ متر كه تمام ديوارها و سقف آن با طرحهاي زيبايي آيينه كاري شده است. بناي آيينه خانه به شماره ۱۱۶۷ در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده و از سال ۱۳۷۹ تاكنون به عنوان موزهٔ اسناد و نسخ‌خطي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.[۲۱]
گردشگاه بش‌قارداش
استخر اصلي و دروازه دوران قاجاريه بش‌قارداش
نوشتار اصلي: بش‌قارداش

بش‌قارداش (پنج برادر) در ۷ كيلومتري جنوب بجنورد و در شرق جادهٔ بجنورد به اسفراين، در فاصلهٔ تقريبي يك كيلومتري جاده واقع شده‌است. پيش از اسلام در زمان اشكانيان و ساسانيان در اين محل عبادتگاه پيشوايان كنتيس زرتشتي قرار داشته‌است. به سبب اقامت چهار فصل مغ (بزرگان ديني زرتشتي) به چهارمغان شهرت يافته‌است.
گردشگاه باباامان
نوشتار اصلي: گردشگاه باباامان

گردشگاه باباامان در كيلومتر ۱۰ جادهٔ بجنورد - مشهد، يكي از قديمي‌ترين پارك‌هاي گردشگري در ايران مي‌باشد. اين پارك داراي استخرهاي متعدد و پارك جنگلي داراي ۴۰۰٬۰۰۰ اصله درخت ازجمله چنارك، زالزالك، اقاقيا و زردآلو است، همچنين اين پارك داراي پوشش گياهي به وسعت ۲۵۰ هكتار مي‌باشد. پارك باباامان داراي پوشش گياهي و درختان قطور چنار ۴۰۰ ساله و چشمه‌هايي است كه در مركز و اطراف باباامان مي‌جوشند و بر زيبايي اين پارك مي‌افزايند همچنين شاخه‌اي از رودخانه اترك از كنار اين پارك مي‌گذرد كه وجود اين رودخانه امكان ماهيگيري را براي علاقه‌مندان فراهم كرده است.[۲۴] و چشمه اين مجموعه تفريحي كه از نوع آبهاي معدني محسوب مي‌شود ۳۰۰ الي ۴۰۰ ليتر در ثانيه آبدهي دارد. اين چشمه از چهار نقطه درون تپه‌اي مي‌جوشد و به درون استخرهايي مي‌ريزد كه با اختلاف سطح ساخته شده‌است.[۲۵]
حسينيه جاجرمي
نوشتار اصلي: حسينيه جاجرمي
حسينيه جاجرمي

حسينيه جاجرمي در مركز شهر بجنورد و در محدوده بافت تاريخي شهر، در كوچه جاجرمي‌ها واقع شده است. اين بنا از يادمان‌هاي اواخر دورهٔ قاجار در شهر بجنورد است كه به استناد كتيبه موجود در سال ۱۳۲۵ هجري قمري به دست غلامرضا بنا يزدي ساخته شده است.
حسينه جاجرمي يك نمونه معماري سنتي از نوع حياط مركزي است كه نوعي معماري درونگرا قلمداد مي‌شود و در آن تمام درب و پنجره‌ها و نورگيرهاي رو به حياط باز مي‌شوند. اين نوع معماري اغلب در مناطق خشك و كويري مورد توجه بوده و در منطقه بجنورد چندان معمول نيست.
طرح كلي پلان بنا مربع شكل است و در ضلع شرقي و غربي از دو طبقه تشكيل شده كه در مجموع حدود ۶۰۰ متر مربع مساحت دارد. ورودي حسينيه از طريق يك هشتي به حياط مركزي متصل شده كه با دو رشته پلكان در گوشه‌هاي شمال شرقي جنوب غربي به مهتابي‌هاي طبقه فوقاني راه مي‌يابد. سقف هشتي بنا در قسمت ورودي و تمام حجره‌هاي طبقه پايين با قوس كليل پوشش يافته و طبقه بالا به صورت تيرپوش است. بخش‌هاي مختلف بنا با آرايه‌هاي معماري از قبيل آجركاري، گچبري، مقرنس‌كاري و كتيبه‌هايي تزئين شده است. قسمت بالايي ديوار ايوان شرقي يك افريز تزييني با كتيبه به خط نستعليق دارد كه در آن گزيده‌اي از تركيب بند مشهور محتشم كاشاني در مرثيه شهداي كربلا (باز اين چه شورش است) گچبري شده است.
امامزاده سيدعباس فرزند موسي بن جعفر

امامزاده سيدعباس فرزند موسي بن جعفر در شهر بجنورد، يكي از مشهورترين و پر زائرترين امامزاده‌هاي اين خطه است. وي در دوران خلافت بني عباس از مدينه وارد خراسان شد و در اواخر قرن دوم هجري درگذشت.
بناي اين امامزاده كه در روزگار قديم بر فراز تپه‌اي باستاني درمجاورت شهر بجنورد ساخته شده با گنبدي فيروزه‌اي آن كه به آياتي از قرآن مزين شده است. اين بقعه كه نسبت به شهر، بر بلندا قرار گرفته است.
امامزاده اسماعيل

فرزند موسي بن كاظم در ۱۰ كيلومتري شمال شرقي بجنورد در مجاورت گردشگاه ييلاقي «باباامان» بجنورد واقع شده است. اين مقبره كه در مجاورت جاده اصلي مشهد به استان‌هاي شمالي و درمسير اصلي زائران و گردشگران واقع شده است.
منابع

بجنورد - دايره‌العارف بزرگ اسلامي
http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=8f931308-c67e-4cf4-a5e7-3c1bbb1a6f32
«نتايج سرشماري سال ۱۳۹۰». مديريت جهادكشاورزي شهرستان بجنورد، ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۲. بازبيني‌شده در ۱ آذر ۱۳۹۵.
«پيشينهٔ تاريخي بجنورد». پورتال اطلاع‌رساني شهرداري بجنورد. بازبيني‌شده در ۲۱ آوريل ۲۰۱۱.
«مردم‌شناسي خراسان شمالي». وب‌گاه صدا و سيماي مركز خراسان شمالي. بازبيني‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۱۰.
شركت سهامي آب منطقه‌اي خراسان شمالي
http://tct.ir/?siteid=1&pageid=393&siteid=1
خبرگزاري ميراث فرهنگي - «بجنورد»، شهر عرفاً و امام‌زادگان
فرهنگ فارسي معين
فرهنگ معين، جلد ششم، صفحهٔ ۲۴۳
اعتمادالسلطنه، محمدحسن، تاريخ منتظم ناصري، به كوشش محمداسماعيل رضواني، تهران، ۱۳۶۷ خ.
آشنايي با شهرستان بجنورد
توضيحات استان خراسان شمالي
معرفي شهرستان بجنورد - صدا و سيماي خراسان شمالي
شركت گاز خراسان شمالي
«آب و هواي بجنورد» ‎(انگليسي)‎. وب‌گاه ورلد ويدر. بازبيني‌شده در مي ۲۰۱۳.
A. Manafy. The Kurdish Political Struggles in Iran, Iraq, and Turkey: A Critical Analysis (illustrated ed.). University Press of America, 2005. p. 6. ISBN 0-7618-3003-0, 9780761830030 (help).
فرهنگستان زبان كردي
روزنامه خراسان، زبان و فرهنگ تاتي در آستانه فراموشي، دوشنبه ۱۳ مهر ۱۳۸۸، شمارهٔ ۲۸۱.
«نتايج سرشماري ۱۳۹۰» (اكسل). درگاه ملي آمار. بايگاني‌شده از نسخهٔ اصلي در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
اداره كل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي خراسان شمالي- معرفي استان و شهرستان‌ها
«آينه خانه مفخم، ايرانگردي تيشينه».
شركت توزيع نيروي برق استان خراسان شمالي - آثار تاريخي استان
«پارك باباامان، ايرانگردي تيشينه».
پارك باباامان بجنورد - وبگاه آفتاب

ادامهـ مطلبـ
| ۲۱ مرداد ۱۳۹۶ | ۰۷:۱۹:۴۷ | آژانس هواپيمايي
،
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
سایت :
پیام :
خصوصی :
کد امنیتی :

آخرین مطالب ارسالی

سرویس وبلاگدهی فارسی یا پارسی رایگان