اماكن توريستي ايران و شهرهاي توريستي
اماكن توريستي ايران و شهرهاي توريستي

گيتاشناسي

غار برزك در تپه تاريخي قلعه برزك: قدمت اين غار به دوران سلجوقيان بازمي‌گردد و شهرداري با همكاري ميراث فرهنگي و گردشگري به دنبال ثبت ملي اين اثر تاريخي است. بنا به نقل قول سينه به سينه بزرگان شهر، اين غار كه در سكونتگاه اوليه برزك (تپه قلعه) واقع شده، داراي ۳ مسير اصلي بوده كه يكي از مسيرها به مسجد جامع شهر و مسير ديگري به حمام ميان ده و مسير سوم به طرف كوه اشك ادامه دارد و هم اكنون شهرداري به جهت انجام تحقيقات بيشتر مشغول آزادسازي معبرهاي مسدود شده اين غار در اثر ريزش‌هاي ساليان متوالي است. از آثار برجاي مانده در اين غار مي‌توان به حفر كانال‌هاي كوچك حفاري شده در دل سنگ جهت دفن يا نگهداري استخوان‌هاي گذشتگان خود، ظروف سفالي و گلي برجاي مانده و وجود سقف‌هاي زيباي آن اشاره كرد.

جاده تفريحي توريستي سعدآباد برزك: اين جاده از زيباترين جاده‌هاي طبيعي و بكر شهرستان كاشان است. جاده تفريحي و توريستي سعدآباد از مركز شهر آغاز مي‌شود و در امتداد رودخانه اصلي شهر به طول ۴ كيلومتر همراه با بديع‌ترين صحنه‌هاي طبيعي ادامه دارد و پس از گذشتن از كنار تفرجگاه‌ها، كوه‌ها، چشمه‌ها، آبشارها و باغ‌هاي زيبا، به مسير اصلي جاده برزك ـ كاشان ختم مي‌شود.

تفرجگاه چشمه احمدآباد: اين چشمه در نقطه شمال شرقي برزك و در حريم رودخانه فصلي برزك واقع است و داراي چندين چشمه جوشان است و در قسمت بالادست آن ديواره سدي است كه بر اثر رسوب طي ساليان متوالي پر شده و هم اكنون با رويش درختان بيد و درختچه‌هاي گز در بستر اين سد، منظره زيبايي را ايجاد كرده است. اين تفرجگاه كه در ۱۰۰ متري خيابان اصلي واقع است هر ساله گردشگران زيادي را به سمت خود جذب مي‌كند. به دليل وجود كوه در حاشيه جنوب شرقي تفرجگاه، گردشگران علاقه‌مند به كوهنوردي نيز در كنار استفاده از مناظر بكر و طبيعي از فضاي اين تفرجگاه براي كوهنوردي بهره مي‌برند.

آسياب آبي سعدآباد و تفرجگاه جنب آن: در قسمت جنوبي جاده سعدآباد، آسياب آبي با قدمتي حدود ۲۰۰ ساله به چشم مي‌خورد. اين آسياب آبي داراي تنوره‌اي است كه آب از بالا داخل آن ريخته و فشار آب اين تنوره، سنگ‌هاي آسياب به وزن ۵۰۰ كيلوگرم را به حركت در مي‌آورد و گندم را كه بين دو سنگ قرار مي‌گيرد خرد و آرد مي‌كند. شهرداري اقدام به مرمت و بازسازي و احياء اين آسياب كرده و تفرجگاهي در كنار آن در حال ساخت است. اين تفرجگاه مورد استقبال گردشگران قرار گرفته است. اين اثر در تاريخ ۲۴ / ۸ / ۸۵ به شماره ۱۶۲۱۸ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

حمام دوره صفويه برزك: يكي ديگر از ميراث‌هاي فرهنگي شهر برزك، حمامي است كه مربوط به دوره صفويه است. اين بناي كهن توسط فردي بنام سيدحسن كاشاني ساخته شده است. براي گودبرداري اين حمام ۱۰ متر زمين را كنده و اين كار يك سال طول كشيده و بعد از ۷ سال ساخت حمام به پايان رسيده است. در ساخت اين حمام از ستون‌هاي سنگي تراشيده شده يكپارچه استفاده شده و براي برپا كردن ستون‌ها و محكم‌كاري پايه‌ها از سرب و ساروج كه به صورت سنتي درست مي‌شده استفاده كرده‌اند. حمام داراي دو خزينه، دو حوضچه بنام استك و دو تخته سنگ براي نماز خواندن است. براي سوخت حمام از نفت سياه استفاده مي‌كنند. اين اثر در تاريخ ۲۴ / ۸ / ۸۵ به شماره ۱۶۲۱۳ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

امامزاده سراج الدين ابن موسي بن جعفر: ساخت بناي اصلي امامزاده سراج‌الدين ابن موسي ابن جعفر (ع) با قدمتي ۵۰۰ ساله را هنرمندان دوران صفوي به عهده داشته‌اند. بناي اين امامزاده كه بزرگترين امامزاده شهر است شامل دو بخش است. بخش اصلي كه هسته اوليه آن را تشكيل مي‌دهد فضاي دور مقبره امامزاده است كه يك بناي ۸ ضلعي با ضريح در مركز آن همراه با گنبد خشتي كه از درون (زير آن) آئينه‌كاري شده است. در فضاي بيروني امامزاده قبرستان شهر وجود دارد كه سنگ‌هاي قبر بسيار قديمي گوياي قدمت بالاي اين قبرستان است. اين اثر در تاريخ ۲۲ / ۸ / ۸۵ به شماره ۱۶۱۹۷ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

موزه مردم‌شناسي برزك: قدمت اين خانه كه به موزه مردم‌شناسي برزك تبديل شده است به دوره زنديه مي‌رسد و با توجه به معماري سنتي محل ساخته شده كه پس از خريد اين بنا و تملك آن توسط شهرداري شهر برزك، تغيير كاربري يافته و به موزه مردم‌شناسي اين شهر تبديل شده است. موزه مردم‌شناسي، در دو طبقه با حياطي طويل و باريك و با شيبي ملايم از شمال به جنوب شكل گرفته است. علاوه بر بناي تاريخي خود موزه، گردشگران مي‌توانند شاهد دستگاه‌هاي بافندگي قديمي همچون دستگاه گليم بافي، دستگاه چادرشب بافي، دستگاه قاليبافي، درب چوبي مسجد جامع و بيش از ۴۵۰ اثر باقي مانده و قديمي از گذشتگان باشند. اين اثر در تاريخ ۱۴ / ۱۲ / ۸۵ به شماره ۱۷۸۱۰ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است و با همت و مديريت پژوهشگر ميراث فرهنگي، خانم جهاني، پذيراي گردشگران است.

آب انبار سردل برزك: اين آب انبار در دوران پهلوي با سبك معماري سنتي محل ساخته شده است. بناي اين آب انبار به سفارش ساكنان محل جهت استفاده عمومي توسط شيخ ميرزا جلال مصطفوي و كربلائي حسينعلي كه معماران برزكي بوده‌اند ساخته شده و چون در محله سردُل (شهيد رجايي) جنب خانه روحاني ساخته شده به همين نام معروف گشته است. اين بناي تاريخي در تاريخ ۲۴/ ۸ / ۸۵ در فهرست آثار ملي ايران به شماره ۱۶۲۰۵به ثبت رسيده است.

خانه‌هاي قديمي كاردان و موسوي برزك: خانه تاريخي كاردان در دوره زنديه بنا شده و يكي از قديمي‌ترين خانه‌هاي تاريخي شهر برزك به شمار مي‌رود. معمار آن استاد كربلائي عبدالله عظيمي معروف به معمار عظيم بوده است. اين خانه كه از زمان ساخت تا كنون در مالكيت خاندان كاردان بوده به همين نام در بين اهالي شهر تاريخي برزك معروف شده است. اين بناي تاريخي كه در بافت قديم شهر استقرار يافته هم اكنون نيز داراي كاربري مسكوني است، در تاريخ ۲۴/ ۸ / ۸۶به شماره ۱۶۳۱۴در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

خانه تاريخي موسوي نيز كه در همسايگي خانه تاريخي كاردان قرار دارد يكي از قديمي‌ترين خانه‌هاي تاريخي اين شهر است كه در دوره زنديه و با الهام از معماري سنتي محلي ساخته شده و چون متعلق به خاندان موسوي بوده به همين نام نيز شهرت يافته است و در ميان اهالي اين شهر به نام منزل امام جمعه شهر برزك معروف است. اين بناي تاريخي در تاريخ ۲۴/ ۸ / ۸۶به شماره ۱۶۳۰۹در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

آسياب خاتوني برزك: آسياب خاتوني در جنوب شرقي شهر برزك، در محله باغستان و روبروي مسجد خاتم‌النبيين قرار دارد. آب قنات علياي برزك به وسيله كانالي به تنوره وارد مي‌شود و در ادامه، آب انباشته شده در اين مخزن توسط روزنه قيف مانندي به سوي پره‌هاي چرخ آسياب هدايت مي‌شود و باعث به گردش درآمدن سنگهاي آسياب مي‌شود. به طور كلي سقف فضاهاي آسياب تيرپوش و مصالح بكار رفته در آن سنگ، خشت و آجر است. با وجود بهره‌گيري از دستگاه‌هاي پيشرفته جهت آسياب كردن غلات، هنوز هم برخي از ساكنان برزك و روستاهاي تابعه كيسه‌هاي گندم و جو را براي آرد كردن به اين آسياب مي‌آورند. در مجموع با توجه به موقعيت مكاني اثر و قرار داشتن آن در بافت شهر برزك و دسترسي آسان به اين بناي ارزشمند، همچنين داير و فعال بودن آن، به عنوان يكي از جاذبه‌هاي گردشگري منطقه به شمار مي‌رود.

بافت قديم برزك: بافت قديم برزك، با ديوارهاي كاهگلي، كوچه‌هاي پيچاپيچ، و خانه‌هايي كه برخي اتاق‌هايشان سقف كوچه شده‌اند، در محله مصلي واقع شده است. اين بافت كه داراي ساختمان‌هاي خشت و گلي، با تيرهاي چوبي بوده و بيشتر داراي كوچه‌هاي تنگ معروف به كوچه‌هاي آشتي كنون است. اين بافت كه در حاشيه تپه تاريخي قلعه و به صورت پلكاني گسترش يافته داراي چشم‌انداز بسيار جالبي است. كوچه‌ها با عرض ۱ متر در اطراف ساختمان‌ها به طور خاص و به شكل مارپيچ چرخيده است و تمامي منازل را به آساني با هم ارتباط مي‌دهد و هيچ‌كدام از كوچه‌ها بن‌بست نيست.
گويش مردم

مردم اين منطقه در قديم به زبان راجي برزكي يا رايجي صحبت مي‌كردند، تعدادي از سالمندان اين شهر به اين گويش تكلم ميكنند، نكته قابل توجه اين است كه گويش راجي اين منطقه با گويشهاي راجي (رايجي) شهرها و روستاهاي همسايه تفاوت دارد.[۱][۲]
اقامتگاه

در برزك دو اقامتگاه رسمي در قالب بوم‌گردي براي مسافران فراهم است. يك گزينه اقامت در خانه تاريخي روحاني (خانه روحاني برزك) است كه به عنوان يك اقامتگاه بوم‌گردي در برزك فعال شده است. اين اقامتگاه با رختخواب سنتي و كرسي، داخل خانه‌اي كوچك اما تاريخي (با معماري صفوي) و همراه با خدماتي مثل غذاي سنتي گشت طبيعت و تاريخ و ... فعاليت مي‌كند. اقامتگاه سنتي آويلا نيز، در دل بافت تاريخي برزك و پاي تپه تاريخي قلعه، گزينه بعدي براي اقامت در برزُك به شمار مي‌رود.
محيط زيست

منطقه حفاظت شده قمصر و برزك در سال ۱۳۸۶ جهت احياء محيط طبيعي و حيات وحش منطقه به عنوان منطقه شكار ممنوع اعلام شد. پس از آن طي مصوبه شماره ۳۲۸ شوراي عالي محيط زيست (كميسيون زير بنائي دولت) مورخ ۱۳۸۹/۹/۲۹ بعنوان منطقه حفاظت شده به مناطق تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست پيوسته است.

منطقه حفاظت شده قمصر و برزك با مساحت ۵۹٬۹۶۶ هكتار در استان اصفهان و شهرستان كاشان واقع شده است.

۴/۱۳ درصد از منطقه حفاظت شده قمصر و برزك زير ۱۴۰۰ متر، ۵۵ درصد بين ۱۴۰۰–۲۵۰۰ متر، ۲۸ درصد ۳۰۰۰–۲۵۰۰ و مابق بيش از ۳۰۰۰ متر ارتفاع دارد. بيشتر وسعت منطقه كوهستاني است و قسمت محدودي را نواحي دشتي تشكيل مي‌دهد.
وضعيت حفاظتي

منطقه حفاظت شده قمصر و برزك در حال حاضر فاقد پاسگاه محيط باني و تجهيزات حفاظتي متمركز و مستقر در منطقه است.
پوشش گياهي

منطقه كوهستاني با اقليم سرد باعث شده تا پوشش گياهي مستقر در آن پوشش گياهي ناحيه ايراني و توراني كوهستاني باشد. سيماي كلي پوشش گياهي منطقه از نوع درمنه است و تنوع گونه‌هاي گياهي منطقه نسبتاً قابل توجه است.

گونه‌هاي شاخص گياهي آن درمنه، انواع گون، چوبك و كلاه ميرحسن است.
گونه‌هاي شاخص جانوري

۲۰ گونه پستاندار، ۱۵ گونه خزنده، ۵۰ گونه پرنده و يك گونه دوزيست از اين منطقه شناسايي شده است.

گونه‌هاي شاخص جانوري منطقه حفاظت شده قمصر و برزك را گربه پالاس، قوچ وميش، كل وبز، گراز، پايكا و مار شاخدار تشكيل مي‌دهند.
تعارضات و تهديدهاي منطقه

فعاليت معادن و شكار غيرمجاز مهمترين عوامل تهديد كننده منطقه به شمار مي‌روند.
رخدادهاي محيط زيستي

- در مرداد ماه ۱۳۹۰ محيط‌بانان مستقر در منطقه حفاظت شده قمصر و برزك، با همكاري همياران محيط زيست موفق به كشف يك قلاده توله گربه پالاس شدند. اين جانور كه در اثر درگيري با چندين كلاغ دچار مصدوميت از ناحيه چشم شده بود جهت معاينه و درمان تحويل اداره حفاظت محيط زيست كاشان گرديد.

- در خردادماه ۱۳۹۲ يك رأس بره ميش وحشي ۴ روزه كه مادرش توسط شكارچيان غيرمجاز كشته شده بود به گله گوسفندي در منطقه حفاظت شده قمصر و برزك پناه آورد.

- دستگيري شكارچي غيرمجاز بره ميش وحشي در پوشش تفريح خانوادگي در شهريور ۱۳۹۲
منابع

[صادقي، علي اشرف (1393) «گويش برزك كاشان»، دومين همايش بين‌المللي زبان‌ها و گويش‌هاي ايراني: گذشته و حال. دائرةالمعارف بزرگ اسلامي، تهران، ايران. گويش برزك كاشان]

    [كلانتر ضرابي، عبدالرحيم (1378) تاريخ كاشان، سپهر. تهران.

اطلس گيتاشناسي استان‌هاي ايران، تهران: مؤسسهٔ جغرافيايي و كارتوگرافي گيتاشناسي، ۱۳۸۳خ.

ادامهـ مطلبـ
| ۲۱ مرداد ۱۳۹۶ | ۰۷:۲۱:۲۴ | آژانس هواپيمايي
گيتاشناسي،
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
سایت :
پیام :
خصوصی :
کد امنیتی :

آخرین مطالب ارسالی

سرویس وبلاگدهی فارسی یا پارسی رایگان